Stok Yönetiminde Yapılan Yaygın Hatalar
Dr. Mehmet Kaya
Yazar
Veteriner kliniklerinde stok yönetimi sırasında yapılan en yaygın hatalar ve bunların nasıl önleneceği hakkında detaylı analiz.
Hata 1: Manuel Stok Takibi
Birçok küçük veteriner kliniği hala Excel tablolarıyla veya kağıt defterlerle stok takibi yapıyor. Bu yöntem, insan hatasına açıktır ve gerçek zamanlı stok durumunu göstermez. Manuel kayıtlar, sayım hataları, unutulan güncellemeler ve kayıp kayıtlar nedeniyle güvenilir değildir. Ayrıca, stok sayımı yapmak zaman alıcıdır ve personel kaynaklarını tüketir. Çözüm olarak, bulut tabanlı stok yönetim yazılımı kullanmak, her işlem anında kaydedilir ve stok seviyeleri otomatik güncellenir. Barkod veya RFID sistemleri, stok girişi ve çıkışını hızlandırır ve hata oranını minimize eder.
- Bulut tabanlı stok yönetim yazılımı kullanın
- Barkod/RFID ile otomatik stok takibi
- Gerçek zamanlı stok seviyesi görünürlüğü
- Otomatik stok güncellemeleri
Hata 2: Son Kullanma Tarihlerini İhmal Etmek
Veteriner ilaçları ve aşıları için son kullanma tarihleri kritiktir. Süresi geçmiş ürünler hem hasta güvenliği açısından risk oluşturur hem de mali kayıptır. Birçok klinik, son kullanma tarihlerini takip etmek için yeterli sisteme sahip değildir ve ürünlerin süresi geçtikten sonra fark edilir. Bu, hem yasal sorumluluk hem de maliyet açısından sorunludur. Çözüm: Stok yönetim sisteminizde son kullanma tarihi takibi yapın ve otomatik uyarılar ayarlayın. FEFO (First Expired, First Out) prensibini uygulayın; yani süresi en yakın olan ürünleri önce kullanın. Düzenli stok denetimi yaparak, süresi yaklaşan ürünleri belirleyin ve kullanım önceliğini ayarlayın.
Hata 3: Aşırı veya Yetersiz Stok
Aşırı stok, nakit akışını bağlar ve depolama maliyetlerini artırır. Ayrıca, ürünlerin son kullanma tarihi geçme riskini artırır. Öte yandan, yetersiz stok, kritik durumlarda ilaç veya malzeme bulunmamasına yol açar ve hasta bakımını olumsuz etkiler. Doğru stok seviyesini belirlemek için talep tahmini yapın. Geçmiş kullanım verilerini analiz edin, mevsimsel değişiklikleri göz önünde bulundurun ve tedarikçi teslimat sürelerini hesaba katın. Güvenlik stoğu (safety stock) belirleyerek, beklenmedik talep artışlarına karşı hazırlıklı olun. Otomatik sipariş noktası (reorder point) sistemleri, stok kritik seviyeye düştüğünde otomatik olarak sipariş oluşturur.
- Geçmiş kullanım verilerini analiz edin
- Güvenlik stoğu belirleyin
- Otomatik sipariş noktası sistemleri
- Mevsimsel talep değişikliklerini hesaba katın
Hata 4: Tedarikçi Yönetimi Eksikliği
Birden fazla tedarikçi kullanmak, fiyat karşılaştırması ve tedarikte çeşitlilik sağlar, ancak iyi bir tedarikçi yönetimi sistemi olmadan kaotik hale gelebilir. Tedarikçi performansını izleyin; teslimat süreleri, ürün kalitesi, fiyat istikrarı ve müşteri hizmeti gibi faktörleri değerlendirin. Tedarikçi skorlaması yaparak, en güvenilir ve maliyet etkin tedarikçileri belirleyin. Ayrıca, sözleşme yönetimi, fatura takibi ve ödeme planları gibi süreçleri de otomatikleştirin. İyi bir tedarikçi ilişkisi, özel indirimler, öncelikli teslimat ve esnek ödeme koşulları gibi avantajlar sağlar.
Hata 5: Stok Sayımı Yapmamak
Düzenli stok sayımı yapmamak, sistemdeki kayıtlar ile fiziksel stok arasında tutarsızlıklara yol açar. Bu, hırsızlık, kayıp, bozulma veya yanlış kayıt gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Periyodik stok sayımı (örneğin, aylık veya üç aylık) yaparak, tutarsızlıkları tespit edin ve düzeltin. Döngüsel sayım (cycle counting) yöntemi, her gün veya her hafta küçük bir stok bölümünü sayarak, tam envanter sayımının yükünü azaltır. Stok sayım sonuçlarını analiz ederek, sık karşılaşılan sorunları belirleyin ve önlem alın.
Hata 6: Depolama Organizasyonu Eksikliği
Dağınık ve düzensiz bir depo, stok arama süresini artırır ve hata oranını yükseltir. Ürünleri mantıklı kategorilere ayırın (örneğin, aşılar, antibiyotikler, cerrahi malzemeler) ve etiketleyin. Sık kullanılan ürünleri kolay erişilebilir yerlere koyun. FEFO prensibi için, süresi yakın olan ürünleri önde, yeni ürünleri arkada saklayın. Sıcaklık ve nem kontrolü gerektiren ürünler için uygun depolama koşulları sağlayın (örneğin, buzdolabı, serin ve kuru ortam). Düzenli depo temizliği ve organizasyonu, verimliliği artırır.
Hata 7: Veri Analizi Yapmamak
Stok verileri, klinik performansı hakkında değerli bilgiler sunar, ancak birçok klinik bu verileri analiz etmez. Hangi ürünlerin en çok kullanıldığını, hangi dönemlerde talebin arttığını, hangi ürünlerin karlı olduğunu analiz edin. Stok devir hızı (inventory turnover) metriği, stoğunuzun ne kadar hızlı kullanıldığını gösterir. Düşük devir hızı, aşırı stok veya talep eksikliğini işaret eder. Yüksek devir hızı ise stok yetersizliği riskini gösterebilir. ABC analizi yaparak, yüksek değerli ürünleri (A kategorisi) daha sıkı takip edin. Veri tabanlı kararlar, stok yönetimini optimize eder ve maliyetleri düşürür.
🎯 Önemli Noktalar
- Manuel stok takibi yerine bulut tabanlı yazılım kullanın
- Son kullanma tarihlerini FEFO prensibi ile takip edin
- Doğru stok seviyesi için talep tahmini ve güvenlik stoğu belirleyin
- Tedarikçi performansını izleyin ve en iyileriyle çalışın
- Düzenli stok sayımı yaparak tutarsızlıkları tespit edin
- Depo organizasyonunu optimize edin ve veri analizi yapın
❓ Sık Sorulan Sorular
Stok yönetim yazılımı maliyetli değil mi?
Bulut tabanlı SaaS modelleri, aylık düşük ücretlerle hizmet sunar ve yüksek başlangıç maliyeti gerektirmez. Ayrıca, stok kaybı, süresi geçen ürünler ve zaman tasarrufu ile ROI hızlıdır.
Ne sıklıkta stok sayımı yapmalıyım?
Klinik büyüklüğüne bağlı olarak, aylık veya üç aylık tam sayım yapın. Döngüsel sayım yöntemi ile haftalık küçük bölümler sayılabilir.
Güvenlik stoğu nasıl hesaplanır?
Geçmiş talep verilerine, tedarikçi teslimat sürelerine ve talep değişkenliğine göre hesaplanır. Genellikle ortalama günlük kullanım x tedarik süresi + ekstra güvenlik marjı.
Bu yazıyı paylaş
🚀 VetroCare ile Kliniğinizi Dijitalleştirin
Hasta takibinden stok yönetimine kadar tüm işlemlerinizi tek platformda yönetin. 14 gün ücretsiz deneyin, kredi kartı gerekmez!
✨ Hemen Ücretsiz Başla📚 İlgili Yazılar
Acil Durum Yönetimi: Hazırlık ve Uygulama
Veteriner kliniklerinde acil durumlara hazırlık, ekip eğitimi ve kriz yönetimi stratejileri.
Veteriner Asistanları İçin Eğitim Programları
Klinik verimliliğini artırmak için veteriner asistanlarının eğitimi ve gelişimi konusunda öneriler.
Klinik İçi İletişimi Geliştirme Yöntemleri
Veteriner kliniklerinde ekip içi iletişimi güçlendirme, verimli toplantılar ve iş birliği stratejileri.
